YASAL BİLGİLER

FATURA ÖDEME VE TAHSİLAT MERKEZLERİ İLE İLGİLİ HUKUKİ DÜZENLEMELER

6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun 20.06.2013 tarihinde kabul edilmiş olup 27/6/2013 Sayı : 28690 Resmi Gazetede yayınlanmıştır.

27.06.2013 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 6493 Sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan 27.06.2014 tarihinde yayınlanan yönetmeliğin bu günden itibaren başlayarak bir yıl içerisinde 27.06.2015 tarihi itibariyle Kuruma başvurarak gerekli izinleri alma zorunluluğu vardır.

27 Haziran 2015 tarihinin Cumartesi gününe denk gelmesi itibariyle resmi başvuru tarihinin en geç 29 Haziran 2015 mesai saati bitimine kadar olması gerektiği sonuç olarak en iyimser yorumla 30 Haziran 2015 Salı günü itibariyle Türkiye'de elektronik para ve ödeme sistemleri kapsamında faaliyette bulunan işletmeler BDDK'ya başvurmuş ve izin almış olmalıdırlar.

Ödeme hizmeti
MADDE 12 - (1) Bu Kanun uyarınca ödeme hizmetleri;
a) Ödeme hesabına para yatırılması ve ödeme hesabından para çekilmesine imkan veren hizmetler de dâhil olmak üzere ödeme hesabının işletilmesi için gerekli tüm işlemleri,
b) Ödeme hizmeti kullanıcısının ödeme hizmeti sağlayıcısı nezdinde bulunan ödeme hesabındaki fonun aktarımını içeren, bir defaya mahsus olanlar da dâhil doğrudan borçlandırma işlemi, ödeme kartı ya da benzer bir araçla yapılan ödeme işlemi ile düzenli ödeme emri dâhil para transferini,
c) Ödeme aracının ihraç veya kabulünü,
ç) Para havalesini,
d) Gönderen tarafından ödeme işleminin yapılmasına ilişkin onayın bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı aracılığıyla verildiği ve ödemenin ödeme hizmeti kullanıcısı ile mal veya hizmet sağlayan arasında sadece aracı olarak faaliyet gösteren bir bilişim veya elektronik haberleşme işletmecisine yapıldığı ödeme işlemini,
e) Fatura ödemelerine aracılık edilmesine yönelik hizmetleri,
ifade eder.
(2) Aşağıda yer alan işlem ve hizmetler bu Kanun kapsamında ödeme hizmeti olarak değerlendirilmez:
a) Ödeme işleminin aracı kullanılmaksızın doğrudan alıcıya nakit olarak yapılması
b) Ödeme işleminin, gönderen ya da alıcı namına mal veya hizmet pazarlığına ya da alım satımına yetkili olan ticari temsilci aracılığıyla yapılması
c) Kâr amacı gütmeyen veya yardım amacıyla yapılan faaliyetler çerçevesinde paranın nakit olarak toplanması ve teslimi suretiyle yapılan ödeme işlemleri
ç) Mal veya hizmet alımından kaynaklanan ödeme işleminin gerçekleştirilmesinden hemen önce ödeme hizmeti kullanıcısının açık talebi üzerine, işlemin bir parçası olarak nakit paranın alıcıdan gönderene verildiği hizmetler
d) Ödeme hesabına bağlı olmaksızın nakit olarak gerçekleşen döviz alım ve satım işlemleri
e) 6102 sayılı Kanun kapsamındaki kıymetli evrak, yabancı banka çekleri, seyahat çekleri ve kâğıt posta havalelerinden herhangi biriyle gerçekleşen ödeme işlemleri
f) Sistemlerde; Banka, mutabakat kuruluşu, merkezî karşı taraf, takas odaları, ödeme hizmeti sağlayıcıları ve sistemin diğer katılımcılarının aralarında kendi nam ve hesaplarına gerçekleştirdikleri ödeme işlemleri
g) Bu fıkranın (f) bendi kapsamında belirtilen tüzel kişiler ve sermaye piyasası kurumlarının 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamındaki sermaye piyasası faaliyetleri ile ilgili ödeme işlemleri
ğ) Teknik hizmet sağlayanların sunduğu, ödeme hizmetlerinde provizyon işlemlerinin yapılmasını destekleyen, verinin işlenmesi, saklanması, güvenliğinin sağlanması, gizliliğinin korunması ve doğrulanması ile bilgi teknolojisi, iletişim ağı ve ödeme hizmetleri için kullanılan araçların tedarik ve bakımını kapsayan, teknik hizmet sağlayanların işlemin herhangi bir anında transfer edilen fonun sahibi olmadığı hizmetler
h) Sadece ödeme aracını çıkaranın iş yerinde, sınırlı bir hizmet sağlayıcı ağında ya da sınırlı bir mal veya hizmet çeşidi için ödeme aracını ihraç eden ile yapılan ticari bir anlaşma çerçevesinde gerçekleştirilen mal veya hizmet alımında kullanılabilen araçlara ilişkin işlemler
ı) Bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı aracılığıyla gerçekleşen, bilişim veya elektronik haberleşme işletmecisinin ödeme hizmeti kullanıcısı ile mal veya hizmet sağlayıcısı arasında sadece aracı olarak faaliyet göstermediği durumlarda, satın alınan mal veya hizmetlerin bilişim veya elektronik haberleşme cihazına aktarıldığı ve söz konusu cihaz aracılığıyla kullanıldığı ödeme işlemleri
i) Ödeme hizmeti sağlayıcıları ile bunların temsilcileri veya şubeleri arasında kendi nam ve hesaplarına yapılan ödeme işlemleri
j) Ana şirket ile bağlı ortaklıkları veya bağlı ortaklıkların kendi aralarında gerçekleşen ve aynı gruba ait bir şirket dışında hiçbir ödeme hizmeti sağlayıcısının aracılık etmediği ödeme hizmetleri
k) Ödeme hizmetlerinden herhangi birini sunmayan ve ödeme hesabından para çeken müşteri ile yapılmış çerçeve sözleşmenin tarafı olmayan bir hizmet sağlayıcı tarafından işletilen ve kart çıkaran bir veya daha fazla kuruluş adına çalışan ATM'ler aracılığıyla nakit çekimi hizmetleri
l) Kurulca belirlenecek diğer işlem ve hizmetler
(3) Ödeme hizmetlerine, ödeme hizmetine ilişkin sağlanacak bilgi ve koşullar ile çerçeve sözleşmeye ilişkin usul ve esaslar, Mali Suçları Araştırma Kurulu ve Bankanın görüşünün alınması suretiyle Kurumca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Görüldüğü üzere 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun'un Ödeme hizmeti başlıklı MADDE 12 - (1) e bendi uyarınca ödeme hizmetleri; Fatura ödemelerine aracılık edilmesine yönelik hizmetleri de kapsamaktadır.

6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun'un Ödeme hizmeti sağlayıcısı başlıklı 13.maddesi uyarınca Banka ve ödeme hizmeti sağlayıcısı dışındaki kişiler ödeme hizmeti sunamazlar.

6493 sayılı Kanun'a göre ödeme hizmet sağlayıcıları

  • 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar,
  • Elektronik para kuruluşları,
  • Ödeme kuruluşları,
MADDE 14 - (1) Bu Kanun kapsamında ödeme hizmetleri alanında faaliyette bulunmak isteyen ödeme kuruluşu Kuruldan izin almak kaydıyla faaliyette bulunabilir.
(2) Ödeme kuruluşunun;
a) Anonim şirket şeklinde kurulması,
b) Sermayesinde yüzde on ve üzerinde paya sahip olanların ve kontrolü elinde bulunduranların 5411 sayılı Kanunda banka kurucuları için aranan nitelikleri haiz olması,
c) Pay senetlerinin nakit karşılığı çıkarılması ve tamamının nama yazılı olması,
ç) Nakden ve her türlü muvazaadan ari ödenmiş sermayesinin bu Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan hizmetleri sunan ödeme kuruluşları için en az bir milyon Türk Lirası, diğer ödeme kuruluşları için ise en az iki milyon Türk Lirası olması,
d) Bu Kanun kapsamındaki işlemleri gerçekleştirebilecek yönetim, yeterli personel ve teknik donanıma sahip olması ve şikâyet ve itirazlarla ilgili birimleri oluşturması,
e) Bu Kanun kapsamında yürütecekleri faaliyetlerin sürekliliğine ve ödeme hizmeti kullanıcılarına ilişkin fon ve bilgilerin güvenliğine ve gizliliğine dair gerekli tedbirleri alması,
f) Kurumun denetimini engellemeyecek şeffaf ve açık bir ortaklık yapısı ve organizasyon şemasına sahip olması,
şarttır.
(3) Ödeme kuruluşu, ödeme hizmeti sunarken sadece ödeme işlemi için kullanılıyor olması şartıyla ödeme hesabı tutabilir. Ödeme ve elektronik para kuruluşlarının ödeme hizmeti ile ilgili olarak aldığı fonlar, 5411 sayılı Kanunun 60 ıncımaddesine göre mevduat veya katılım fonu veya bu Kanun kapsamında elektronik para olarak değerlendirilmez.
(4) Ödeme kuruluşu kredi verme faaliyetinde bulunamaz. Ödeme hizmetleri ile ilgili olarak yürütülen faaliyetlerin kredi verme faaliyeti kapsamına girip girmediği Kurumca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
(5) Kurul, ödeme kuruluşu tarafından yapılamayacak faaliyetleri belirlemeye yetkilidir.
(6) Bu maddenin uygulanmasına, ödeme kuruluşunun kurulmasına ilişkin istenecek bilgi ve belgelere, işleyişine, sermaye ve özkaynak yapısına, şube, temsilci veya dış hizmet sağlayıcı kullanımına, kurumsal yönetim ilkelerine, iç sistemlerine, bilgi sistemleri yönetimine ve bu Kanun kapsamına girmeyen diğer faaliyetlerine ilişkin usul ve esaslar, Mali Suçları Araştırma Kurulu ve Bankanın görüşünün alınması suretiyle Kurumca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Dolayısıyla fatura ödeme ve tahsilatı yapmak isteyen işletmelerin 6493 sayılı Kanunun 12 nci ve 14 üncü maddesi hükümleri çerçevesinde Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na başvurararak faaliyet izni almaları gerekmektedir.

6493 Sayılı Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen diğer ödeme hizmetlerinden en az birini veya birkaçını daha yapmak üzere faaliyet izni alacak ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları Fatura ödemelerine aracılık hizmetlerini de yapabilecektir.

Durum böyle olmakla birlikte diğer faaliyet konularında izin almak istemeyip sadece fatura ödemelerine aracılık etmek üzere faaliyet izni alacak ödeme kuruluşlar da bu kapsamda faaliyetlerini yürütebilecektir.

Bu durumda 6493 Sayılı Kanunun 14.maddesi gereğince sadece fatura ödeme hizmetleri sunacak ödeme kuruluşlarının nakden ve her türlü muvazaadan ari ödenmiş sermayesinin en az bir milyon Türk Lirası olması gerekmektedir.

Faaliyet izni aşamasında sermayenin ortaklar tarafından taahhüt edilmesi veya sermayenin ayni olarak ödenmesi mümkün değildir. Yönetmeliğin 28.maddesine göre Sadece fatura ödemelerine aracılık etmek üzere faaliyet izni alan ödeme kuruluşları tarafından, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)'dan faaliyet izni alındıktan sonra, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'na (TCMB) bir milyon TL tutarında nakit veya devlet iç borçlanma senedi (hazine bonosu/tahvil) olarak teminat yatırılması gerekmektedir.

27.06.2013 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 6493 Sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan 27.06.2014 tarihinde yayınlanan ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA İHRACI İLE ÖDEME KURULUŞLARI VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA YÖNETMELİğin tanımlar başlıklı 3.maddesine göre Fatura ödemesi: Elektrik, telefon, su, doğalgaz gibi ihtiyaçların karşılanmasına yönelik sunulan hizmetlerin karşılığı olarak yapılan ödemeler, vergi, resim, harç, sosyal güvenlik primi ödemeleri ve bunlara bağlı cezalar ile Kurumca uygun görülen diğer ödemeleri ifade eder.

FATURA ÖDEMESİ KAPSAMINA GİREN ÖDEMELER

  • Elektrik hizmet faturası
  • Telefon hizmet faturası
  • Su hizmet faturası
  • Doğalgaz hizmet faturası
  • Vergi ödemeleri ve bunlara bağlı cezalar
  • Resim ödemeleri ve bunlara bağlı cezalar
  • Harç ödemeleri ve bunlara bağlı cezalar
  • Sosyal güvenlik primi ödemeleri ve bunlara bağlı cezalar
  • Kurumca uygun görülen diğer ödemeleri

Yönetmeliğin 5.maddesinin 6.bendine göre fatura ödemelerine aracılık edilmesine yönelik hizmetlerin yürütülmesinde, kuruluşun fatura üreten kurumlar ile adlarına tahsilat yapılabilmesi konusunda sözleşme yapması şarttır.

Yönetmeliğin 11.maddesine göre Kuruluş, kredi veremez. Ödenmesine aracılık edilen tutarlar kuruluş tarafından taksitlendirilemez. Ancak Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında ödenmesine aracılık edilen tutarın aracı olarak faaliyet gösteren bilişim veya elektronik haberleşme işletmecisinin düzenlediği faturaya yansıtılması suretiyle, faturanın son ödeme tarihine kadar tahsil edilmesi kredi sayılmaz. Bu fıkra hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilen ödeme hizmetlerinde kuruluş, mal veya hizmet tutarı tahsil edilmediği sürece alıcıya ödeme yapamaz veya yapılacak ödemeler için garanti veremez.

Yukarıda ilgili mevzuat hükümleri eşliğinde açıklandığı üzere Türkiye'de faaliyetlerini devam ettirecek veya piyasa yeni girecek işletmelerin 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ve Yönetmelik hükümleri gereğince Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)'ya başvurmaları ve faaliyet izni alındıktan sonra da bu düzenlemelere tabi olarak faaliyetlerini devam etmesi gerekmektedir.

Aksi takdirde 6493 sayılı ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN'un İzinsiz faaliyette bulunmak başlıklı 28.maddesinin 1.fıkrasına göre; alınması gereken izinleri almaksızın sistem işleticisi, ödeme kuruluşu veya elektronik para kuruluşu gibi faaliyet gösteren gerçek kişiler ile tüzel kişilerin görevlileri bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Aynı şekilde 6493 sayılı ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN'un İzinsiz faaliyette bulunmak başlıklı 28.maddesinin 2.fıkrasına göre;Bu Kanuna göre alınması gereken izinleri almaksızın ticaret unvanlarında, her türlü belgelerde, ilan ve reklamlarda veya kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda sistem işleticisi, ödeme kuruluşu veya elektronik para kuruluşu gibi faaliyet gösterdiği izlenimini yaratacak söz ve deyimleri kullanan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin görevlileri bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

6493 sayılı ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN'un İzinsiz faaliyette bulunmak başlıklı 28.maddesinin 3.fıkrasına göre;
Birinci ve ikinci fıkra kapsamında tanımlanan suçların bir iş yeri bünyesinde işlenmesi hâlinde bu işyerinin iki aydan altı aya kadar, tekerrür hâlinde sürekli olarak kapatılmasına karar verilebilir.

TURK Elektronik Para A.Ş. 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun'un Ödeme hizmeti başlıklı MADDE 12 - (1)  e bendi uyarınca Fatura ödemelerine aracılık edilmesine yönelik hizmetleri de kapsayacak şekilde 31.12.2014 tarihinde BDDK'ya elektronik para kuruluşu olarak faaliyet göstermek üzere yasal başvurusunu yapmış bulunmaktadır.

TURK Elektronik Para A.Ş. Yönetim Kurulu 03.07.2015 tarihli kararı ile fatura ödeme hizmetlerini TurkVezne markası altında yürütülmesine karar vermiştir.

TURK ELEKTRONİK PARA A.Ş.
HUKUK MÜŞAVİRLİĞİ